प्रिया स्मृती गजमेर
देउखुरी,५ चैत ।
“लमही नगर निर्माण, महाअभियान” अन्तर्गत लमही नगरपालिकाले टोल विकास संस्थाहरूसँग समसामयिक विषयमा विस्तृत छलफल गरेको छ । नगरपालिकाको पहलमा आयोजित उक्त कार्यक्रममा स्थानीय तहको विकास प्रक्रियामा टोल विकास संस्थाहरूको भूमिकालाई थप सशक्त, प्रभावकारी र उत्तरदायी बनाउने लक्ष्यसहित विविध विषयमा गहन बहस गरिएको हो ।

नगरपालिका प्रशासन शाखा प्रमुख गायत्री थापाका अनुसार कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य टोल विकास संस्थाहरूको संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि गर्नुका साथै स्थानीय स्तरमै दिगो विकासका आधारहरू तयार पार्नु रहेको थियो । उहाँले टोल विकास संस्थाहरूलाई स्थानीय सरकारका महत्वपूर्ण साझेदारका रूपमा लिँदै पारदर्शिता, जवाफदेहिता र सहभागितामूलक विकासलाई थप मजबुत बनाउनेतर्फ छलफल केन्द्रित गरिएको जानकारी दिनुभयो ।

छलफलका क्रममा टोल विकास संस्थाहरूको नवीकरण प्रक्रियालाई व्यवस्थित, समयमै र कानूनी रूपमा सम्पन्न गर्ने विषयमा विशेष जोड दिइएको थियो । सहभागीहरूलाई संस्थाहरूको वैधानिकता कायम राख्न नियमित नवीकरण अपरिहार्य रहेको जानकारी गराउँदै प्रक्रिया सरल र प्रभावकारी बनाउन नगरपालिका तयार रहेको बताइएको थियो । त्यस्तै प्रत्येक टोल विकास संस्थाले हालसम्म गरेका कार्यहरूको समीक्षा गर्दै आगामी कार्ययोजनालाई अझ परिणाममुखी बनाउने विषयमा सुझावहरू आदानप्रदान गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा सरसफाइ व्यवस्थापनलाई प्रमुख एजेन्डाका रूपमा उठाइएको थियो । स्थानीय स्तरमा स्वच्छ, स्वस्थ र व्यवस्थित वातावरण कायम गर्न टोल विकास संस्थाहरूको सक्रिय भूमिका अनिवार्य रहेको उल्लेख गर्दै घरघरमै सरसफाइ सचेतना विस्तार गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ । दिगो सरसफाइका लागि दीर्घकालीन योजना निर्माण गरी त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि औंल्याइएको थियो ।

त्यसैगरी आर्थिक अनुशासन कायम गर्न टोल विकास संस्थाहरूको लेखापरीक्षण प्रक्रियालाई पारदर्शी र नियमित बनाउनुपर्ने विषयमा पनि विस्तृत छलफल भएको थियो । यस सन्दर्भमा नगरपालिकाले आवश्यक प्राविधिक सहयोग तथा सहजीकरण गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । आर्थिक पारदर्शिता र उत्तरदायित्व सुनिश्चित गर्न नियमित लेखापरीक्षणलाई अनिवार्य रूपमा कार्यान्वयन गर्न सहभागीहरूलाई आग्रह गरिएको छ ।

प्रोत्साहन अनुदान रकम सम्बन्धी विषयमा पनि कार्यक्रममा विशेष चर्चा गरिएको थियो । उत्कृष्ट कार्यसम्पादन गर्ने टोल विकास संस्थाहरूलाई प्रोत्साहनस्वरूप अनुदान उपलब्ध गराउने नीतिअनुसार संस्थाहरूलाई थप सक्रिय, जिम्मेवार र नवप्रवर्तनशील बन्न प्रेरित गरिएको छ । यसले टोलस्तरमा प्रतिस्पर्धात्मक र सिर्जनात्मक वातावरण निर्माण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

छलफललाई सम्बोधन गर्दै जोगराज चौधरीले सरसफाइलाई सभ्य समाजको महत्वपूर्ण सूचकका रूपमा व्याख्या गर्नुभयो। “सरसफाइ नै असल मानिस, टोल र समुदायको सभ्य परिचय हो,” भन्दै उहाँले यसलाई व्यवहारमा उतार्न सबै टोलवासीलाई आह्वान गर्नुभयो । उहाँले सरसफाइ केवल व्यक्तिगत जिम्मेवारी नभई सामूहिक अभियान भएको उल्लेख गर्दै टोल विकास संस्थाहरूको सक्रियता बिना दिगो सरसफाइ सम्भव नहुने बताउनुभयो ।

नगर प्रमुख चौधरीले नगरलाई सफा, व्यवस्थित र नमुना नगरका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्यसहित पछिल्लो समय सरसफाइ अभियानलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर विभिन्न कार्यक्रमहरू सञ्चालन भइरहेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले समुदायको सक्रिय सहभागिता र संस्थागत सहकार्यबाट मात्र दीर्घकालीन परिवर्तन सम्भव हुने धारणा व्यक्त गर्नुभयो ।

कार्यक्रममा नगर उपप्रमुख लक्ष्मी योगीले सरसफाइबाटै नगरको पहिचान स्थापित गर्न सकिने बताउँदै हरेक टोललाई नमूना टोलका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । उहाँले सरसफाइ अभियानलाई प्रभावकारी बनाउन टोल विकास संस्थाहरूलाई अझ जिम्मेवार र सक्रिय बन्न आग्रह गर्दै नगरपालिकाले आवश्यक सहयोग, समन्वय र सहजीकरण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो ।

कार्यक्रममा विभिन्न टोल विकास संस्थाका प्रतिनिधिहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो । सहभागीहरूले आफ्ना क्षेत्रका समस्या, चुनौती तथा सम्भावनाबारे धारणा राख्दै नगरपालिकासँगको सहकार्यलाई अझ प्रभावकारी बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । उनीहरूले स्थानीय स्रोतसाधनको अधिकतम उपयोग गर्दै समुदायको समग्र विकासमा योगदान पुर्‍याउने अठोट पनि व्यक्त गरेका छन् ।

उक्त छलफलले टोल विकास संस्थाहरू र लमही नगरपालिका बीचको समन्वय, सहकार्य र विश्वासलाई थप सुदृढ बनाउने विश्वास गरिएको छ । आगामी दिनमा पनि यस्ता छलफल तथा अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रमहरूलाई निरन्तरता दिँदै स्थानीय विकासलाई अझ गति दिने नगरपालिकाको तयारी रहेको छ ।